Umuco

Uburenganzira abagore n’abakobwa bahoranye mu Rwanda bagomba gusubizwa

Mu Rwanda rwo hambere umukobwa yari afite uko abayeho n’uko afatwa byagiye bihinduka uko ibihe bisimburana. Turareba uko ubuzima bw’umukobwa kuva ari muto kugera abaye umugore mu Rwanda rwa kera uko bwari bumeze, harimo byinshi byitiranijwe cyangwa byahinduwe bikabangamira abakobwa n’abagore nyamara atari ko byahoze mu muco nyarwanda. Twavuga ko uhereye ku myaka 8 kugeza […]

Umuco

Umuco nyarwanda ni iki?

Muri iki gihe, abantu benshi cyane cyane urubyiruko bakunze kumvikana bagirana impaka n’abakuze ku ngingo y’umuco, ugasanga batabasha kuyumvikanaho. Urubyiruko rushaka gukora ibintu uko rubyumva abakuru bagashaka ko hagomba gukurikizwa umuco abantu ntibakore ibyo biboneye byose. Mu kuvuga kuri iyi ngingo twabanza, tugasobanura ijambo umuco ubwaryo. Umuco ni ijambo riva ku nshinga “guca” inshinga isobanura […]

Umuco

3. KIRAZIRA

5.Umuntu na Shebuja Umuntu ahora yirinda kunyura inyuma ya shebuja ngo ni ukwivutsa ntazagire icyo amugabanaho Umuntu uri mu buhake yirinda kwicarira intebe ya shebuja,iyo ayicariye aba ari ukwivutsa ntazagire icyo amugabanaho Umuntu uri kwa shebuja kurya barimo kota igishirira kikamutarukiraho ngo kiba kimusuriye neza aragabana. 6.Umuntu n’inka Umuntu abona inka zitashye akazicanira bona nubwo […]

Umuco

2.KIRAZIRA

2.Umuntu n’umugore Umuntu yirinda kuvuga icyo umugore yabyaye akiri mu rweyo,ngo yahora abyara abahungu ,yaba ari umukobwa agahora abyara abakobwa Inka, intama n’ihene ,ntawe uvuga icyozabyaye ngo akivugire hafi y’aho zabyariye,ngo yahora ikibyara.Bakivugira kure y’aho cyangwa se ku wundi munsi Umuntu ushaka guhindura umugore ubyara abakobwa gusa, amukubita igisura.Inka ,ihene n’intama bibyara ibimasa gusa babigenza […]

Umuco

Kirazira

Imihango,imigenzo n’ imiziririzo Imihango ,imigenzo, n’imiziririzo by’Abantu ni umuco karande ukaba n’imvugo-ngiro yarangaga abanyarwanda mu mibereho yabo ya buri munsi,ikaba yarimo ibikorwa bakoreranaga bo ubwabo,ababakomokaho n’ibyo bari batunze byose,ikaba igaragaza neza imibereho, imikorere n’imitekerereze y’Abanyarwanda bo hambere.Kuko umuryango utaziririza urazima. Iyo mihango, imigenzo n’imiziririzo ni myinshi cyane,hakaba ikorwa hamwe, indi igakorwa ahandi.Iyo migenzo n’imiziririzo nyarwanda […]

Umuco

Imfura ni muntu ki?

  Imfura zivugwa kwinshi, hari abavuga ko ari umuntu ufite imico runaka abandi bakavuga ko umuntu aba imfura bitewe n’uko asa cyangwa aho akomoka, abandi bakavugako ko umuntu aba imfura kuko avutse ari umwana wa mbere w’ababyeyi be gusa. Tugiye kureba muri ibyo byose icyo ubupfura ari icyo muri ibyo byose. Kugira ngo tumenye imfura […]

ikeshamvugo

Ikeshamvugo rijyanye n’ibihe

Mu mibarire y’ibihe , abanyarwanda bagiraga ikeshamvugo ryabo bakoreshaga rijyanye n’umuco wabo ndetse n’akazi kabo ka buri munsi.Umwaduko w’abazungu utaraza,ngo abantu batangire kujijuka,ntabwo babaraga ibihe nkuko tubibara ubu.Ntibabaraga amasegonda,iminota,amasaha,iminsi,ibyumweru,amezi,,imyaka,ibinyejanan’ibinyagihumbi,niyo mpamvu niyo batangaza ibintu bimwe na bimwe byabaye mu mateka,batangaza umwaka w’amacishirizo ibyo bintu byabereyemo.Abanyarwanda bari bafite uburyo buhoraho bwo kubara ibihe byabo.Bumwe muri ubwo buryo […]

ikeshamvugo

Ikeshamvugo rijyanye no kuvuga

Ibijyanye no kuvuga Umuntu aravuga Inyoni zirajwigira Ingoma ziravuga Inka zirabira Intama ziratama Impongo zirakorora Igikeri kiragonga Ingurube iratontoma Impyisi irahuma Inuma iraguguza Umusambi urahiga Imbwa iramoka Isake irabika Imbeba irajwigira Ihene irahebeba Imfizi irivuga Intare irivuga Ingwe irahora Imvura irahinda Imodoka irahinda Umuriro urahinda/uragurumana Umugezi urasuma Isuka irarangira Injangwe irahirita Indege irahinda Inkokokazi irateteza […]

ikeshamvugo

Ikeshamvugo mu ndamukanyo

Ikeshamvugo mu ndamukanyo ,ni amagambo yihariye akoreshwa muri uwo mwanya wo kuramukanya,akaba ari amagambo y’intoranywa ,yuje ikinyabupfura kitagerurwa.Mu muco wa Kinyarwanda habamo indamukanyo zitandukanye bitewe n’uturere,ariko hakaba n’izo uturere twose duhuriraho.Umuco mbonera uboneka mu ndamukanyo, nuko umukuru ariwe uramutsa umuto,umugore akaba ariwe uramutsa umugabo.Izo ndamukanyo zose zikagendana no guhoberana imisaya yombi ,bahereye iburyo bagana ibumoso.Dore […]